عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه روز دوشنبه توافق کردند برای نهادینه‌سازی همکاری‌ها در چارچوب «پیمان مکه» اقدام‌های بیشتری را انجام دهند و متعهد شدند دفاع جمعی را تقویت و به صلح و ثبات در منطقه کمک کنند.

به گزارش العربیه، در بیانیه مشترکی که پس از نخستین نشست کمیته راهبردی سیاسی و دفاعی این ائتلاف در استانبول منتشر شد، سه کشور اعلام کردند که این دیدار گامی مهم در جهت انتقال «پیمان مکه» از مرحله امضای توافق به مرحله اجرای آن است.

این کشورها بار دیگر بر ماهیت دفاعی این شراکت و تعهدشان به احترام متقابل به حاکمیت کشورها تاکید کردند و متعهد شدند به تلاش‌هایشان برای تنش‌زدایی در منطقه ادامه دهند.

در این بیانیه آمده است که سه کشور توافق کرده‌اند توانمندی‌های دفاعی خود را ارتقا دهند و بازدارندگی و دفاع جمعی را تقویت کنند. این همکاری تولید تجهیزات دفاعی و توسعه ظرفیت‌ها و فناوری‌های تولیدی را هم شامل خواهد بود.

این کشورها همچنین توافق کردند یک دبیرخانه مستقر در عربستان سعودی ایجاد کنند که ریاست آن بر عهده یک دبیرکل باشد تا از فعالیت‌های آن‌ها در چارچوب این ائتلاف پشتیبانی کند. در دوره اولیه سه‌ ساله، پاکستان ریاست دبیرخانه را بر عهده خواهد داشت.

عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه اعلام کردند که برای اجرای این توافق با هدف دستیابی به صلح و ثبات مصمم‌اند و برای ایفای نقش بیشتر در امنیت منطقه‌ای همکاری خواهند کرد. همچنین توافق کردند برای پیشبرد صلح، چه در داخل منطقه و چه فراتر از آن، تلاش کنند.

رسانه‌ها و تحلیلگران کشورهای منطقه می‌گویند تشکیل این نشست نشان‌دهنده اراده سه کشور عضو برای اجرایی کردن سیاست دفاعی و امنیتی نوین در منطقه است.

رجب طیب اردوغان، شاهزاده محمد بن سلمان و شهباز شریف روز ۱۶ مرداد ۱۴۰۵ در مکه «توافق دفاع مشترک مکه» را امضا کردند. این توافق علاوه بر دفاع جمعی، همکاری در صنایع دفاعی، رزمایش‌های مشترک و مقابله با تروریسم را نیز در برمی‌گیرد.

امضای «پیمان دفاع مشترک مکه» میان عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان، بازتاب گسترده‌ای در جهان داشت و دیدگاه‌های مختلفی درباره اهمیت و جایگاه راهبردی آن برای کشورهای عضو مطرح شد.

به باور ناظران، این سه کشور در معادلات جغرافیای راهبردی از جایگاه مهمی برخوردارند و ظرفیت‌های آن‌ها در کنار یکدیگر به بازگرداندن توازن راهبردی در منطقه و پر کردن هرگونه خلأ ناشی از جنگ‌های منطقه‌ای کمک می‌کند. ائتلاف این سه کشور می‌تواند آن‌ها را به یکی از بازیگران اصلی در مقابله با تهدیدهای کنونی و آینده منطقه تبدیل کند. همچنین این ائتلاف می‌تواند در آینده کشورهای دیگری را که اهداف مشترکی دارند دربرگیرد.

توافق مکه بر این اصل استوار است که حمله مسلحانه به هر یک از سه کشور، حمله به هر سه تلقی شود؛ بندی که از نظر ساختار به اصل دفاع جمعی در ماده پنجم پیمان ناتو شباهت دارد. با این حال مقام‌های ترکیه تاکید کرده‌اند این پیمان جایگزین ناتو نیست و علیه کشور مشخصی تشکیل نشده است. اردوغان همچنین خاطرنشان کرد که درهای این پیمان برای پیوستن کشورهای دیگر باز خواهد بود.